خانه / ایرانگردی / زنجان / سرای ناصری زنجان (اوزون دالان)

سرای ناصری زنجان (اوزون دالان)

سرای ناصری زنجان (اوزون دالان) در راسته‌بازار بالا قرارگرفته است. در ضلع شرقی آن سرای حاج ابراهیم و در ضلع غربی، سرای بهجت قرار دارد. سرای مذکور دارای سه درب ورودی که یک درب آن راسته‌بازار بالا و دو درب دیگر آن به کوچه حاج ابراهیم باز می‌شود؛ و به سرای دالان دراز معروف است. در این پست سعی بر آن شده تا توضیحات مختصری در مورد سرای ناصری (اوزون دالان) زنجان ارائه شود. این توضیحات در مورد معماری و تاریخچه ساخت و همچنین نوع مالکیت آن ارائه‌شده است.

طبق اظهارات کسبه سرا، تاریخی که در سر در این بنا وجود دارد مربوط به زمان ساخت این سرا نیست.بلکه در این سال (۱۳۴۵ هجری قمری) این سرا مرمت و بازسازی‌شده اما این سرا در سال ۱۳۲۱ هجری قمری ساخته‌شده است.این سرا به‌منظور مرکز تجارت و مبادله كالا بناشده و از همان سال‌های اولیه ساخت تاکنون محل تجارت باقی‌مانده است.

سرای ناصری زنجان (اوزون دالان)
سرای ناصری زنجان (اوزون دالان)

توضیح در مورد فضای و مالکیت سرای ناصری زنجان (اوزون دالان)

سرای ناصری زنجان (اوزون دالان) به مساحت ۳۰۰۰ مترمربع و با داشتن ۲ حیاط و یک دالان در ۲ طبقه همکف و زیرزمین بنا گردیده است. در قسمت میانی این سرا یک آب‌انبار وجود دارد. این بنا نیز با توجه به تاریخ و نحوه ساخت و مقایسه آن با سراها و بناهای هم‌دوره در دوران قاجاریه ساخته‌شده است. سرای ناصریه دارای ۵۷ حجره و مغازه می‌باشد. سرای ناصری را می‌توان در ردیف بناهای پیشینه‌ی تاریخی هم‌زمان با مجموعه تاریخی بازار دانست. بر این اساس این بنا را می‌توان به‌راحتی به زمان قاجار نسبت داد.

مجموعه تاریخی اکثریت قریب به‌اتفاق بازارهای کشور متناسب با فعال بودن آن‌ها. در عرصه اقتصادی محلی و منطقه‌ای مورد بی‌مهری و دخالت‌های بی‌مورد و غیراصولی قرارگرفته است. همین امر باعث شده تا تغییراتی در فیزیک و کالبد بنا انجام بگیرد.

به‌طورکلی اکثریت قریب به‌اتفاق مغازه‌ها، حجرات و انبارهای موجود در بازار استیجاری و یا وقفی است.
سرای ناصری هم از جریان کلی مالکیت در بازار تبعیت می‌کنند. سرای ناصری به لحاظ کاربری یکی از کاروانسراهای فعال اقتصادی است. تخصص این قسمت در خریدوفروش قالی افشار هست و مشتری بیشتر آن‌ها در شهرهای بن و فرانکفورت در آلمان می‌باشد. این سرا توسط بخش خصوصی اداره می‌شود.

سرای ناصری زنجان (اوزون دالان)
سرای ناصری زنجان (اوزون دالان)

مصالح به‌کاربرده شده در سرای ناصری زنجان (اوزون دالان)

جنس مصالح ساختمانی مورداستفاده در بناهای قاجار و به‌تبع آن در سرای ناصری نامناسب است.
به‌طوری‌که آجرهای بکار گرفته‌شده در حرارت و دمای لازم پخته نشده است. درنتیجه چسبندگی اجزای تشکیل‌دهنده آجر ضعیف و کم بوده و سبب اکسیدِ شدن آجر در سطوح مختلف بناشده است. جذب آب و رطوبت سبب آسیب‌پذیر بودن ضلع شمالی آن است؛ و در اثر تأثیر نور آفتاب در زمستان‌های سرد و یخبندان در شبانه خود سبب انجماد آب موجود در بافت‌ها سبب فروریختن بخش‌های از آن شده است. به‌عبارت‌دیگر مواد چسبنده ملاط‌ها شالوده‌ها (آهک) کمتر از حد متعارف (کمتر از نسبتاً به ۵) مصرف‌شده به همین دلیل موجب گسیختگی اجزای تشکیل‌دهنده پایه‌ها، تویزه ها و شالوده شده است.

سرای ناصری (اوزون دالان) زنجان
سرای ناصری (اوزون دالان) زنجان


سخنی با خواننده عزیز

مطالب مربوط به این پست برگرفته از کتاب (کتاب مجموعه بازار بزرگ زنجان. زمینه‌ها و سیر تحولات فرهنگی، تاریخی، اجتماعی. مؤثر بر شکل‌گیری آن. نویسنده مؤلف: علی نوراللهی) می‌باشد. توصیه می‌شود برای کسب اطلاعات بیشتر در مورد اماکن دیدنی و تاریخی بازار زنجان این کتاب را مطالعه فرمایید.

امیدواریم مطالب مندرج شده در این پست برای شما مفید واقع‌شده باشد. هرچند که در دنیای مجازی نمی‌توان حس و حال بازدید واقعی را ایجاد کرد. در پایان از شما خواننده عزیز خواهشمندیم. اگر در مورد این پست و یا سایر مطالب سایت. اطلاعات تکمیلی اعم از عکس یا فیلم یا اطلاعات جدید به‌صورت متنی و غیره. دارید لطفاً با گروه هورا تور در میان بگذارید. تا بتوانیم اطلاعات جامع‌تری در اختیار خوانندگان گرامی قرار دهیم. از اینکه سایت هورا تور را انتخاب کردید ممنون هستیم.

شهر زنجان از قدیمی‌ترین شهرهای ایران می‌باشد. بازار بزرگ و تاریخی زنجان. بزرگ‌ترین و طولانی‌ترین بازارسرپوشیده ایران. در دل این شهر تاریخی جای گرفته. مسجد جامع زنجان (مسجد سید) نیز در نزدیکی این سرا قرار دارد. در این شهر اماکن دیدنی تاریخی و گردشگری دیگری نیز وجود دارد. همانند رختشوی‌خانه زنجان. حمام‌های قدیمی. مساجد قدیمی، کاروانسراها همانند کاروانسرای ملک وموزه مردان نمکی وغیره.

 ایمیل :

horatour.info(at)gmail.com

شماره همراه و تلگرام :

۰۹۳۸۳۸۹۴۳۳۲

گردآوری اطلاعات: سایت هوراتور www.horatour.ir  

منابع:

کتاب مجموعه بازار بزرگ زنجان – نویسنده و مؤلف: علی نوراللهی.

تشکر فراوان از زحمات و مشاوره‌های بی‌دریغ جناب آقای محمد علویون. از کسبه‌های قدیمی و معتمد  بازار زنجان.

مطلب پیشنهادی

سرای سندانی در بازار بزرگ زنجان

سرای سندانی در بازار بزرگ زنجان

سرای سندانی در بازار بزرگ زنجان و در قسمت بازار بالا قرار گرفته است. این …

پاسخی بگذارید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *